Arkivi i Internetit u detyrua të heqë 500,000 libra pas fitores në gjykatën e botuesve
![foto](https://shkence.info/wp-content/uploads/2024/06/GettyImages-119015596-800x609-1.jpg)
Si rezultat i botuesve të librave që paditën me sukses Arkivin e Internetit (IA) vitin e kaluar, biblioteka falas në internet që përpiqet të vazhdojë rritjen e aksesit në internet në libra kohët e fundit u tkurr me rreth 500,000 tituj.
![foto](https://shkence.info/wp-content/uploads/2024/06/library-1-scaled-1-1024x682.jpg)
IA raportoi në një postim në blog këtë muaj se botuesit që detyronin papritmas këto heqje shkaktuan një “humbje shkatërruese” për lexuesit që varen nga IA për të hyrë në libra që përndryshe janë të pamundura ose të vështira për t’u aksesuar.
![foto](https://shkence.info/wp-content/uploads/2024/06/maxresdefault-5-1024x576.jpg)
Për të rivendosur aksesin, IA po apelon tani, duke shpresuar të anulojë vendimin e gjykatës së mëparshme duke bindur Gjykatën e Apelit të SHBA-së në qarkun e dytë se huazimi dixhital i kontrolluar i IA-së i librave të saj fizikë duhet të konsiderohet përdorim i drejtë sipas ligjit të së drejtës së autorit. Një dosje gjyqësore e prillit tregon se IA synon të argumentojë se botuesit nuk kanë prova se tregu i librave elektronikë është dëmtuar nga huazimi i bibliotekës së hapur dhe ligji për të drejtën e autorit shërbehet më mirë duke lejuar huadhënien e IA-së sesa duke e parandaluar atë.
“Ne përdorim teknologjinë standarde të industrisë për të parandaluar shkarkimin dhe rishpërndarjen e librave tanë – e njëjta teknologji e përdorur nga botuesit e korporatave,” shkroi në blog Chris Freeland, drejtor i shërbimeve të bibliotekës në IA. “Por botuesit që padisin bibliotekën tonë thonë se ne nuk duhet të lejohemi të huazojmë librat që zotërojmë. Ata na kanë detyruar të heqim më shumë se gjysmë milioni libra nga biblioteka jonë, dhe kjo është arsyeja pse ne po apelojmë.”
AB do të ketë një mundësi për të mbrojtur praktikat e saj kur të fillojnë argumentet gojore në apelin e saj më 28 qershor.
“Pozicioni ynë është i drejtpërdrejtë; ne thjesht duam t’i lejojmë klientët tanë të huazojnë dhe lexojnë librat që zotërojmë, si çdo bibliotekë tjetër,” shkroi Freeland, ndërsa argumentoi se “pasojat e mundshme të kësaj padie shtrihen shumë përtej Arkivit të Internetit” dhe botuesve. duhet thjesht “të lërë lexuesit të lexojnë”.
“Kjo është një luftë për ruajtjen e të gjitha bibliotekave dhe të drejtën themelore për të aksesuar informacionin, një gur themeli i çdo shoqërie demokratike,” shkroi Freeland. “Ne besojmë në të drejtën e autorëve për të përfituar nga puna e tyre; dhe ne besojmë se bibliotekat duhet të lejohen të përmbushin misionin e tyre për të ofruar akses në njohuri, pavarësisht nëse ajo merr formë fizike apo dixhitale. Duke vepruar kështu mbështet parimin që dija duhet të jenë në mënyrë të barabartë dhe të barabartë për të gjithë, pavarësisht se ku jetojnë apo ku mësojnë.”
Pasi botuesit fituan një urdhër që ndalonte huadhënien dixhitale të IA-s, e cila “kufizon atë që ne mund të bëjmë me librat tanë të dixhitalizuar”, tha faqja e ndihmës e IA , biblioteka e hapur filloi të tkurret. Ndërsa “librat e hequr janë ende të disponueshëm për klientët me aftësi të kufizuara të shtypit”, të gjithë të tjerët janë ndërprerë, duke bërë që shumë libra në koleksionin e IA të shfaqen si “Haazimi i padisponueshëm”.
Që atëherë, IA është “përmbytur” me pyetje nga lexuesit në të gjithë botën që kërkojnë librat e hequr, tha Freeland. Dhe “ne etiketohemi çdo ditë në mediat sociale ku njerëzit thonë “pse janë zhdukur kaq shumë libra nga biblioteka jonë”?” i tha Freeland Ars.
Në një letër të hapur drejtuar botuesve të nënshkruar nga afro 19,000 mbështetës, fansat e IA iu lutën botuesve të rishikonin heqjen e detyruar dhe të rivendosnin shpejt aksesin në librat e humbur.
Midis “ndërlikimeve të gjera” të heqjeve, fansat e IA llogaritën ndikimin negativ arsimor të akademikëve, studentëve dhe edukatorëve – “veçanërisht në komunitetet e nënshtruara ku aksesi është i kufizuar – të cilët u ndërprenë papritur nga “materialet kërkimore dhe literatura që mbështesin mësimin dhe rritjen e tyre akademike”.
Ata argumentuan gjithashtu se heqjet i dhanë “një goditje serioze familjeve me të ardhura më të ulëta, njerëzve me aftësi të kufizuara, komuniteteve rurale dhe personave LGBTQ+, mes shumë të tjerëve”, të cilët mund të mos kenë akses në një bibliotekë lokale ose të ndjehen “të sigurt duke aksesuar informacionin që ata nevojë në publik”.
“Heqja juaj e këtyre librave pengon përparimin akademik dhe inovacionin, si dhe rrezikon ruajtjen e njohurive tona kulturore dhe historike,” thuhej në letër.
“Kjo nuk po ndodh në mënyrë abstrakte,” tha Freeland për Ars. “Kjo është e vërtetë. Njerëzit nuk kanë më akses në gjysmë milioni libra.”
Në një blog të IA , një studiues i pavarur e quajti IA një “lijë shpëtimi”, ndërsa të tjerë pretenduan se përparimi akademik ishte “ndaluar” ose vonuar nga heqjet.
“Unë e kuptoj që botuesit dhe autorët duhet të bëjnë një fitim, por pjesa më e madhe e materialit që po përpiqem të aksesoj është shkruar nga njerëz që kanë vdekur dhe botuesit e të cilëve kanë ndaluar shtypjen e materialit,” shkroi një fans i IA nga Bostoni.
“Këta libra janë të disponueshëm në archive.org është një burim jetik për mua dhe shumë si unë,” shkroi një tjetër nga Australia. “Një sasi e madhe e Arkivit nuk u publikua kurrë në cepin tim të globit, që do të thotë se kam pak ose aspak mundësi për të lexuar në tema të veçanta.”
Në një faqe ndihme , IA shpjegoi se gjysmë milioni libra tani janë zhdukur sepse kërkesat për heqje shkuan përtej vetëm librave në fjalë në padi.
“Shoqata e Botuesve Amerikanë (AAP), organizata tregtare që qëndron pas padisë, punoi me disa nga botuesit e saj anëtarë” që “nuk u përmendën në padi për të kërkuar që ne t’i heqim librat e tyre nga biblioteka jonë”, thuhet në faqen e ndihmës.
I pyetur për koment, një zëdhënës i AAP i dha Ars një deklaratë që mbronte kërkesat për heqje. Zëdhënësi nuk pranoi të komentonte shqetësimet e lexuesve ose ndikimet e supozuara sociale të heqjeve.
“Siç e di me siguri Internet Arkivi, heqjet e veprave letrare nga platforma e transmetimit të Internet Arkivi u urdhëruan nga një gjykatë federale me marrëveshje të ndërsjellë të Internet Archive, pas konstatimit të qartë të gjykatës për shkeljen e të drejtave të autorit”, thuhet në deklaratën e AAP. “Me pak fjalë, Arkivi i Internetit transmetoi vepra letrare në të gjithë botën, ndërsa refuzoi të licenconte të drejtat e nevojshme nga autorët dhe botuesit që mundësojnë vepra të tilla.”
Në letrën e hapur drejtuar botuesve – për të cilën Techdirt mendoi se “pothuajse me siguri do të bjerë në vesh të shurdhër” – Arkivi i Internetit dhe fansat e tij “me respekt” u kërkuan botuesve “të rivendosnin aksesin në librat” që u hoqën.
Ata sugjeruan gjithashtu se “ekziston një mënyrë” për të mbrojtur të drejtat e autorëve dhe për të siguruar që ata të kompensohen në mënyrë të drejtë “ndërsa ende i lejojnë bibliotekat të bëjnë atë që kanë bërë gjithmonë – të ndihmojnë lexuesit të lexojnë.”
“Ne ju nxisim që të eksploroni zgjidhje me Arkivin e Internetit që mbështesin autorët dhe të mirën publike, të tilla si shitja e librave elektronikë në biblioteka për t’i zotëruar, huazuar dhe ruajtur,” thuhej në letër.
Nëse botuesit nuk do t’i kthejnë librat, IA planifikon të luftojë për të rivendosur aksesin te titujt në gjykatë. Ars nuk ishte në gjendje të kontaktonte menjëherë IA për koment, por një përmbledhje gjyqësore e depozituar në prill hedh dritë mbi mënyrën se si IA planifikon të bindë gjykatën e apelit të anulojë urdhrin e gjykatës më të ulët për huadhënien e saj dixhitale.
Për gjykatën e apelit, “pyetja kryesore”, thuhej në përmbledhjen e IA, është nëse huadhënia dixhitale e kontrolluar u shërben qëllimeve të së drejtës së autorit dhe interesave të rëndësishme publike. IA argumenton se e bën këtë sepse biblioteka e saj e hapur përdoret për “qëllime mësimi, kërkimi dhe studimi”. Botuesit nuk mund ta kundërshtojnë këtë, pohoi IA, vetëm sepse “disa libra janë huazuar edhe për përdorim rekreativ (ashtu siç janë në të gjitha bibliotekat).”
“Të dhënat janë të mbushura me shembuj të IA që lehtëson aksesin në librat e nevojshëm për përdorim në klasë dhe kërkime akademike që nuk do të ishin të mundura ndryshe,” thuhej në përmbledhjen e IA.
Që huazimi dixhital i IA të konsiderohet përdorim i drejtë, thuhej në përmbledhje, gjykata duhet të balancojë të gjithë faktorët që favorizojnë një vendim të përdorimit të drejtë, duke përfshirë peshimin që përdorimi i IA është “jokomercial, i shërben misioneve të rëndësishme bibliotekare të njohura prej kohësh nga Kongresi dhe nuk shkakton dëm në treg”.
Botuesit me fitime në rritje deri më tani kanë luftuar për të treguar ndonjë dëshmi të dëmtimit të tregut , ndërsa IA ka ofruar opinione të shumta ekspertësh që tregojnë se licencimi i librave elektronikë nuk u ndikua negativisht nga huadhënia dixhitale e IA.
“Të ardhurat e librave elektronikë të botuesve janë rritur që kur IA filloi huadhënien e saj,” argumentoi IA.
Dhe madje edhe kur IA ndaloi përkohësisht kufizimin e numrit të kredive për të siguruar akses urgjent në libra gjatë pandemisë – gjë që mund të konsiderohet si një tregues për frikën e botuesve se huadhënia e IA mund të përbënte një kërcënim më të madh nëse do të bëhej shumë më i përhapur – zbuloi eksperti i IA-së asnjë dëshmi e dëmtimit të tregut”.
“Megjithatë ata i kërkojnë Gjykatës të supozojë, pa mbështetje, se fitimet e tyre mund të kishin qenë edhe më të larta pa huadhënien e IA,” tha përmbledhja e IA.
Vendimi i mëparshëm i gjykatës gjithashtu gaboi, sugjeroi IA, duke e bazuar vendimin e saj për komercialitetin në “përfitimet” e supozuara për IA-si donacionet dhe pagesat e vogla nga librashitësi Better World Books. Donacionet nuk “e bëjnë një përdorim jofitimprurës komercial,” argumentoi IA, dhe fitimet nga pagesat e vogla u kthyen menjëherë në financimin e huadhënies së IA.
“Shumë organizata jofitimprurëse bëjnë të njëjtën gjë, dhe ato partneritete nuk i transformojnë ato në entitete tregtare,” argumentoi IA.
Por për IA, mbikëqyrja më e madhe e vendimit të mëparshëm ishte “dështimi i gjykatës së rrethit për të marrë në konsideratë” se “promovimi i disponueshmërisë” së njohurive dhe informacionit është një konsideratë parësore për ligjin për të drejtën e autorit.
“Përkundrazi, vendimi mezi përmend qëllimin përfundimtar të së drejtës së autorit për të promovuar disponueshmërinë e gjerë publike të letërsisë, muzikës dhe arteve të tjera,” tha ai.
IA shpreson që gjykata e apelit të bie dakord që licencat e librave elektronikë të botuesve janë në një treg të veçantë nga huadhënia dixhitale e kontrolluar nga organizata jofitimprurëse, për të cilën IA argumentoi se i shërben një qëllimi të ndryshëm nga librat elektronikë. “Licencat e botuesve nuk mund t’i shërbejnë misioneve të bibliotekës, të tilla si ruajtja e koleksioneve të përhershme, zgjerimi i shtrirjes dhe burimeve përmes huazimeve ndërbibliotekare dhe mbrojtja e privatësisë së klientëve,” argumentoi IA në mbrojtje të huadhënies dixhitale të kontrolluar.
“Huadhënia e IA është jokomerciale, transformuese dhe mbështetëse për qëllimet e të drejtës së autorit,” thuhej në përmbledhjen e IA, duke argumentuar se pohimi i vendimit të gjykatës së mëparshme “do të dëmtonte jo vetëm IA, por edhe shumë biblioteka të tjera dhe publikun të cilit i shërbejnë”.
Freeland i tha Ars-it se mund të duhen muaj apo edhe më shumë se një vit përpara se të merret një vendim për çështjen.
Ndërsa IA lufton për t’i dhënë fund urdhrit, shërbimet e tjera të bibliotekës vazhdojnë të rriten, ka thënë IA . IA “mund të digjitalizojë ende librat për qëllime ruajtjeje” dhe “të sigurojë akses në koleksionet tona dixhitale” nëpërmjet huazimit ndërbibliotekar dhe mjeteve të tjera. AB gjithashtu mund të vazhdojë të huazojë libra të pa shtypur dhe në domenin publik.
Një fanse e IA-s në Indinë rurale ka frikë se nëse botuesit fitojnë, kjo do t’i heqë përgjithmonë shumë njerëz si ajo nga një nga burimet e pakta të besueshme që ajo ka për të aksesuar libra të rrallë.
“Nëse do të ndaloni disponueshmërinë në internet të këtyre burimeve, po për ne?” ajo pyeti.